Таны IP : 54.87.93.157

ГАДААДЫН ОРНУУДЫН ДЭЭД БОЛОВСРОЛЫН ПРОГРАММ





 

Орчин үеийн хамгийн дэвшилтэт сургалт  болох Е-сургалтыг  өнөөдөр бүхий л салбарт өргөнөөр ашиглаж орон зайнаас хамаарахгүйгээр цаг хугацаа хожиж  хэн боловч өөртөө  дуртай мэдээллээ авч  оюуны хөрөнгө оруулалт  хийх болсон нь орчин үеийн  технологийн  хөгжлийн  үсрэнгүй  дэвшил юм

Өнөөдөр  гадаадын орнуудын  боловсролын  салбар  ялангуяа  их дээд боловсролын  салбарт  Е -сургалтыг  хамгийн өргөн хүрээтэй  ашиглаж  байна

Аль ч улс орны  тэргүүлэх салбар  болох  боловсролын салбар нь  Е-сургалтыг  хамгийн   өргөн цар хүрээтэй ашиглаж  үр өгөөжийг нь  хамгийн олон хэрэглэгчдэд  хүртээж байна

Ойрын жилүүдэд технологийн  үсрэнгүй хөгжлийн  үр дүнд  бүхий л зүйл электронжиж  бид бүгд электрон ном электрон хэвлэл  уншин электрон бизнесийг 

эрхэлж байна

Иймд орчин үеийн  технологийн хөгжлөөс хоцрохгүй байх нь иргэн бүрийн өөрийгөө хөгжүүлэх зорилт болон тавигдаж байна

 Манай улсын хувьд Е-сургалтыг  бусад орнуудын жишгээс дутахгүйгээр

ашиглахыг зорьж байна

  • Австрийн дээд боловсролын систем нь гурван секторт хуваагдана
  • Их сургуулиуд
  • Урлаг соёлын их сургуулиуд

Колледжиуд ,дээд сургуулиуд

Эдгээр сургуулиудад багш нар нийгмийн ажилтнууд суралцдаг Австрийн бүх их сургуулиуд  нь улсынх байдаг бөгөөд Австрийн иргэдийн хувьд үнэ төлбөргүй суралцдаг  Тивийн шилдэг их сургуулиудын рейтинг тогтоох судалгаагаар Австрийн Вени, Зальцбург , Грацын гурван их сургуулийн дөрвөн салбар тэргүүлсэн нь хүлээн зөвш,өөрөгджээ

Зальцбургийн их сургууль эрх зүйгээр тэргүүлдэг бол Венийн их сургууль эдийн засгаар Грацынх техникийн шинжлэх ухаанаар тэргүүлдэг байна

Оюутнуудын бараг тал хувь нь Венийн их сургуульд суралцдаг

Үүний дараа оюутныхаа тоогоор Грацын Карл-Францын нэрэмжит их сургууль Зальцбургийн их сургуулиуд ордог

Бусад их дээд сургуулиудын нийт оюутнуудын арван хоёроос илүү хувийг гадаадын оюутнууд бүрдүүлдэг Австрийн боловсролын системд уран сайхны зургаан их дээд сургууль байдаг бөгөөд мөн эдгээрнь онцгой байр суурь эзэлдэг

Кремст дипломын дараах сургалтын Дунайн их сургууль байдаг Энд Европын эрх зүй ,олон улсын харилцаа, эдийн засаг , удирдлага , экологи ,анагаахын чиглэлийн мэргэжилтнүүд ирж мэргэжил дээшлүүлдэг,Академи болон дээд сургуулиуд нь гадаадын оюутнуудыг бага сонирхдог Академи нь гурван жилийн сургалтаар мэргэжилтэн бэлтгэдэг багшийн академи нь бага ангийн багш,  нийгмийн ажилтны академи нь нийгмийн ажилтныг ,эмнэлэг-техникийн академи нь эмэнэлэг  техникийн дунд шатны боловсон хүчнийг тус тус бэлтгэн гаргадаг  Австрийн дээд сургуулийн хамгийн залуу сектор  нь Fachhochschulen бөгөөд энэ нь ерээд оны эхээр байгуулагдсан Тус сектор нь найман семестрийн мэргэжлийн сургалтын программтай бөгөөд энэ нь шууд ажил дээр гарах мэргэжлийн чиг баримжааг олгодог  

Австрийн  их сургуулиудийн  сургалтын онцлог нь мэргэжлийг өргөн цар хүрээтэй олгодог ,Их сургууль нь дүрэм ёсоор  онолын өргөн мэдлэг  олгоно,

Хөдөлмөрлөх явцдаа  практик  дадал чадварыг  өндөр түвшинд олж авна,

Австрийн их сургуулиудын сургалтын онцлог нь мэргэжлийн маш өргөн хүрээнд бэлтгэн гаргадаг

Их сургууль нь онолын ерөнхий мэдлэгийг олгодог Асар өндөр түвшинд хөдөлмөрлөсний үр дүнд практик дадал туршлага ур чадварыг олж авна

Сургалтын төлөвлөгөөнд сургалтын хугацаа , зайлшгүй мөрдөх зарчим болон сонголтын зарчмуудыг тусгасан байдаг Оюутан нь өгөгдсөн төлөвлөгөөн дээр үндэслэж бие дааж өөрийнхөө программыг боловсруулна 1-р курсынханд сургалтын зөвлөх алба нь асар ихээр зөвлөж тусалдаг

Сургалт нь их сургуульд элсэн орж сургуультайгаа танилцах  шатнаас эхлэх бөгөөд энэ нь 1-р курсынханд сургуулиа таниулж  тэдэнд туслах зорилготой.

Энэ ажилд ахлах курсын ажил хариуцсан тодорхой тооны оюутнууд тусална,

Чөлөөт сургалтын зарчим нь оюутнуудаас элсэн орсон салбарынхаа сургалтын материалтай маш сайн танилцаж таамаглал төсөөллийг авч бие даан зохион байгуулахыг шаардана Австрийн их дээд сургуулиудад зөвхөн сургалтын зарчмаа сонгоод зогсохгүй курсын болон  дипломын ажлын сэдэв  мөн түүнчлэн шалгалт өгөх хугацаагаа сонгох эрхтэй, Мөн хичээлийг хэд хэдэн багш  ордог бол шалгалт өгөх багшаа сонгох боломжтой, Суралцаж байх хугацаандаа Австрийн болон Европын бусад орнуудын фирмүүдээр  явж танилцах боломжтой Жил бүр тус орны 45 мянган компани нь ойролцоогоор 130 мянган оюутныг хүлээн авдаг байна

Жишээ нь 1995 оны эхээр олон оюутнууд Европын Леонарда кооперацид очих санал тавьж байсан бөгөөд энэ хүрээнд 60 шахам  том  төсөл хэрэгжсэн байна

Австрийн их сургуулийн сургалт нь:

Дипломын сургалт

Баклаврын зэргийн сургалт

Магистрийн зэргийн  сургалт

Докторын сургалт гэж  ангилагдана

Энэ цаг үед Австрийн их сургуулиуд нь европийн нэр хунд  бухий  их сургуулиудын  нэрсийн жагсаалтуудын дунд  тогтвортой байр суурийг эзэлдэг,Тус оронд диплом авсан  сайн мэргэжилтнууд нь зовхон Австрит ажлын байраа олоод зогсохгуй Европийн нохорлолийн орнуудад ч ажиллах боломжтой

Канадын дээд боловсрол

Канадын дээд боловсролын систем нь  АНУын дараа дэлхийд 2 р байрт ордог,

Канадын амьдралын өртөг нь АНУ ынхаас  доогуур,  сургалт  нь бараг 2 дахин  хямд ,

Канадад дэлхийн өнцөг булан бүрээс оюутнууд ирж суралцдаг бөгөөд АНУ аас ч ирж суралцдаг,Канадын засгийн газар нь бусад орнуудаас илүү их мөнгийг боловсролын системд зарцуулдаг ,

Канадын тэргүүлэх их сургууль ,колледжиудын боловсролын чанар маш өндөр бөгөөд энд диплом болон цол зэргийн мэргэжил эзэмшсэн хүмүүс нь  дэлхийн аль ч

улс оронд америкийнхтэй ижил байна,

Үндсэн шаардлагад анхан шатны дээд боловсролын англи ба франц хэлний мэдлэгээр TOFEL ба DALF ийн шалгалтанд 550оноо авсан байна

Их Британы туршллага

Их  Британд АНУ ынхтай  адилхан магадлан итгэмжлэлийн систем байдаггүй бөгөөд дээд боловсролын асуудлууд ер ньболовсролоо бүхэлд нь Английн засгийн газар ивээлдээ багтаадаг Их Британд магадлан итгэмжлэлийн оронд их дээд сургуулиудын ажиллгааны хяналт үнэлгэээний нэлээд хатуу систем байдаг бөгөөд юуны өмнө их дээд сургуулиуд төрөөс олгосон  тэтгэлэг тэтгэмжийг хэр үр дүнтэй зарцуулсныг,нарийн тооцно,

Учир нь энд боловсролд зарцуулах монгоний бараг 90 хувийг дээд боловсролд зарцуулдаг Их Британы их дээд сургуулийн  систем нь хуулийн нэгдсэн нэг статусгуй богоод оор хоорондоо тодорхой ялгаатай , Их сургуулиуд нь сур жавхлант хаант засаглалыг ундэслэн байгуулагч болон парламентийн хуулийн уламжлалаа чанд сахин хадгалдаг, Тэд зохион байгуулалт бутцийн асуудал, сургалтын толовлогоо,сургалтын программ зохиох  мон  сургалт курсын арга зуйгээ оорсдоо бие даан боловсруулж  гуйцэтгэдэг ,Эрдэм шинжилгээний ажлын элдэв торол зуйл болон багшийн бие бурэлдхууний сонголт  хуваарилалт нь  ч гадны ямар нэг хучин зуйл заавар дурмээр явдаггуй,Их сургуулиудад олгогдсон улэмж их эрх мэдэл нь оорийн бухий л сонголтыг бие даан гуйцэтгэхэд оршино,

Тэдгээрийн онцгой эрх нь мэдлэгийг  хянаж унэлэх,аргачлалаа тогтоох, боловсроын бичиг баримтын загвар гаргах эрдмийн зэрэг цолын нэр томьёог тогтооно,Их сургууль биш хэлбэрийн дээд сургуулиуд нь мон оорийн тодорхой эрх мэдлийг эдэлнэ ,Энэ нь сургалт эрхлэх дурэм ,сургалтын толовлогоо програмыг зохиох, заавал узэх буюу сонгон судлах хичээлуудийг зохицуулахад хамаарна ,         

    Харин политехникийн дээд сургуулиуд болон салбар сургуулиуд нь ундсэндээ

тухайн орон нутагт ямар мэргэжилтэн хэрэгтэй байгааг судалж туунийг нь хэрэгцээнийх нь дагуу бэлтгэн мэргэшуулж гаргадаг байна,Энэ байдал нь тодорхой хэмжээнд тэдгээрийн сургалтын агуулга арга зуй мэдлэгийн шалгуур ба тогсогчдийн аттестатыг сонгож боловсруулах дурэм тогтооход хургэдэг,Эдгээр их дээд сургуулиуд нь ундэсний  стандартад нийцуулсэн гэрчилгэ дипломыг тогсогчдодоо байнга олгодог, Их Британы Боловсрол шинжлэх ухааны яам, дээд боловролын асуудал эрхэлсэн газар нь  их дээд сургуулиудын ажлын явцад саад болдоггуй, харин тэдгээрийн шалгуурт уялдуулан санхуугийн нооцийг хуваарилах замаар цаашдын хогжилд нь нолоо узуулдэг, Боловсролын яам нь дээд боловсролын санхуугийн асуудлыг засгийн газрын улс торийн байдал,тосовтэй уялдуулан зохицуулж шийдвэрлуулдэг байна, Гэвч санхуугийн татаас нь биеэ даасан байгууллага - Их сургуулийн тэтгэлэг тэтгэмжийг зохицуулах хороогоор тухайн сургуулийн оорийн ажлын ур дунгээр хуваарилагдана, 1984 оноос санхуугийн тосвийг юуны омно элссэн оюутны тоог харгалзан их дээд сургууль бурт хуваарилах болжээ,Их Британы засгийн газрын шийдвэрээр 1987 онд байгуулагдсан Их сургуулийн тэтгэлэг тэтгэмжийн хороог Их сургуулийн фондын зовлолоор сольж тууний ундсэн уургийг гуйцэтгэх болсон богоод зарцуулалтыг хянах хяналтынхны тоог цооруулсэн байна , Их сургуулийн эрдэм шинжилгээний ажилд торийн тэтгэлгийг тусгай хэмжуурийн дагуу  хуваарилдаг, Мэргэшсэн комиссууд нь сургуулиудыг  ЭШ-ний секторт хувааж тодорхой сургуулиудын дунд хуваарилсан олон ундэстний ангиллын департаментэд эзлэх  суудлын тооноос шалтгаалж  монго хуваарилагдана, Хорооны мэргэшсэн комиссууд нь их дээд сургуулиудыг категиор нь 4 шатанд хуваана,

  • 1 онц
  • 2 дундаас дээш
  • 3 дунд

4 дундаас доош       Энэ уед эхлээд  харьцангуй прагматик аргыг хэрэглэж энэ нь сургуулиудад нэлээд тугээмэл хэрэглэгддэг стандарт ба шалгууруудтай ижил ундэслэлтэй богоод Их Британы сургуулиуд нь  ихэвчлэн  дундаж ангилалд багтдаг байна,Цаашид департамэнтэд улдсэнийг нь зиндаагаар нь онц ба дундаас дээш гэсэн категорит ангилна ,Эрдэм шинжилгээний ажлаараа ондор  категорит  багтаж байгаа сургуулиудад санхуугийн тосов нь ондор ноогддог,Боловсролын яамны ивээлд буй Политехникийн дээд сургуулиуд ба бусад сургуулиудын хувьд оюутных нь тоонд харьцуулж Ундэсний хянан шалгах нэгдлээс тэтгэлгийг хуваарилна,

Академийн зэргийн ундсэн зовлол нь янз бурийн унэлгээ габилитаци зэргийг гэрээний ундсэн дээр санхуужуулж,бэлтгэн зохион байгуулдаг,

Тогтоосон тоо хэмжээний осолт болон засгийн газрын товлорсон нооцоос хуртэхийн толоо тэмцэгчдийн орсолдоонтэй уялдан боловсролын байгууллагуудын удирдлага,тэдгээрийг санхуужуулдэг байгууллагууд нь нэлээд ахиухан хэмжээг боловсролын хурээнд олж авахыг эрмэлздэг,Иймэрхуй хэмжээ хэмжигдхуунууд нь онгоогийн нохцолд урган гарч  буй орсолдоонийг шиийдвэрлэхэд их унэтэй хувь нэмэр оруулдаг, 1991 оны 5-р сард хэвлэгдэн гарсан Дээд боловсрол-

 шинэ бутэц - баримт бичигт  Дээд боловсролын бутэц зохион байгуулалт болон санхуужилтэнд ирээдуйг харсан их оорчлолтийг хийнэ  гэж дурджээ,Их сургууль, поитехникум болон колледжуудын ялгааг арилгаж, дээд боловсрлын нэгдсэн нэг секторыг байгуулж засгйн газраас санхуужуулэх -Англи ,Шотланд болон Уэльсийн гурвалсан шинэ зовлолийг байгуулсан байна, Энэ нь омно нь их сургуулиудын тэтгэлгийн хорооны уурэг  гуйцэтгэдэг байсныг нь ийнхуу сольжээ,Уг баримт бичигт дээд боловсролын секторт  багтсан сургуулиудын толоологчид нь шинэ зовлолийг байгуулж хамтран бух байгууллагынхаа эрх ашигт нийцсэн хэмжуурийг боловсруулахад оролцоно гэж тэмдэглэжээ,

1992 оны суулчээр санхуугийн зовлолууд нь нэгдсэн ажлын хэсгийг   байгуулж зорилгод нийцсэн боловсруулалт хийхэд зайлшгуй 3 индикаторын групп шаардлагатай гэсэн дугнэлтэнд хурчээ, Уунд

-Их дээд сургуулиудын оорийн уйл ажиллагааны унэлэлт

-оорийн уйл ажиллагааг дэмжих санхуугийн зовлол

-оюутнууд,ажил олгогчид болон хун амын бусад категориуд

Уунээс гадна тус групп нь дээд боловсролын индикаторын шатлан захирах ёсонд эхний байрт орох зорилгоор их дээд сургуулиудын удирдлагуудад зайлшгуй шаардлагатай жижигхэн макроиндикаторын хэсгийг боловсруулсан байна,Эдгээр индикаторууд нь тодорхой уе шатыг хуртэл оорийнхоо чухал чанарыг алдахгуй, Тухайлбал газар нутгийн салангид байдлаас хамаарахгуйгээр санхуугийн зовлол нь Англи, Шотланд, Уэльсийн хооронд макроиндикаторыг ашиглаж болно,Харин дезинтеграци нь газар зуйн нэлээд нам доор газар хэрэглэгдэнэ

Индикаторыг боловсруулахад тус групп нь дараах, зуйлийг удирдлага болгосон,

-индикатор нь оориййнхоо бутэц зохион байгуулалтын хувьд уян хатан байх богоод их дээд сургуулийн зорилго зорилтыг тал бурээс нь тусгасан,туунчлэн тогтвортой, найдвартай энгийн хялбар байх

-индикаторыг  боловсруулахад урьд омно хийгдсэн уг сурвалжуудыг ашиглах, энэ талаар мэдээлэл авах,тухайлбал Их Британы дээд боловсролын статистикийн Агентлагаас мэдээлэл авах

-омно нь бутээгдсэн  индикаторын бутцийн юуг нь цомхотгох , мон индикаторын боловсруулалтын бааз дээр мэдэллийн дурын туршилт хийх,

Боловсруулсан макро болон институтын индикаторууд нь 1994 оны 6-р сард зовлолийн илтгэлд орсон байна,  

                                                 ОХУ-ын туршлага

Боловсролын статистик мэдээллийн огогдлоор ОХУ -д 1996-97 оны хичээлийн жилд их сургуулиудын нийт тоо 234 байсан богоод уунээс сонгодог 56 техникийн 89 бусад нь анагаах ,багшийн ба бусад чиглэлийн сургуулиудад хуваагдаж байна Иймээс  үндсэн хэсгийг сонгодог ба техникийн их сургуулиуд бурдуулж байна,Оросын их сургуулийн боловсролын систем нь техникийн сургуулиас дангаар нь бурддэггуй, тэргуулэх сургуулиуд ,их сугуулиуд дотроо туунчлэн товийн болон хязгаар нутгийн их сургуулиуд оор хоорондоо ялгаатай,

Дараах нохцол байдал шинж чанаруудаар ялгагдана,  Уунд

-оюутны тоо

-багшийн бурэлдхуун

-эрдмийн зэрэг цолтой багшийн эзлэх  хувь

-явуулж байгаа эрдэм шинжилгээний ажлын цар хурээ

-материал техникийн хангамжийн байдал

-номын сангийн фондын хучин чадал

-факультет ба мэргэжлийн ангилал

-олгож буй мэргэжлийн чанар

 

Оросын сонгодог их сургуулиудын нийтлэг орчин цагийн дүр торхийн нэгэн шинж бол Нижегородск хотын их сургуулийн багш  А,А Иудины болвсруулан гаргасан ангилал богоод энэ нь дараах 4 булгээс бурдэж байна

-боловсон хучний мэдлэг боловсролын тувшин ондор хогжсон,эрдэм шинжилгээний бааз суурь сайтай,оорийн гэсэн онцлог ардчилсан болон

Соёлын ов уламжлалтай их сургуулиуд /Москва, Санкт-Петербург,Томск ,Ростов,Нижегородск / хотын их сургуулиуд

-боловсон хучний чадамж ондор хогжсон боловч тэр бур хангалттай биш эрдэм шинжилгээний бааз суурьтай их сургуулиуд /Урал  Мордовын ИС/

-эрдэм шинжилгээний бааз суурь сайн хогжсон хэдий ч боловсон хучний чадвар тэр бур ондор биш , гэхдээ судалгааны чиглэлл ондор хогжсон их сургуулиуд /Новосибирск Красноярск /

-сул боловч эрчимтэй хогжиж байгаа  профессор багшийн баг бурэлдхуунтэй, хавсарга шинжлэх ухаан болон техник эдийн засгийн мэргэжлийн чиглэлийн хангалттай биш эрдэм шинжилгээний бааз суурьтай их сургуулиуд  /Омск, Тюмень, Удмурутск Марийск хотуудын /

Бидний харж байгаагаар энэ хэв загвар нь харьцангуй тоймолсон байна

Их сургуулиудад тавигдах ундсэн шаардлагын нэг нь шинжлэх ухаан ,боловсрол соёлын товийн хогжлийг хангах  боловсон хучин бэлтгэх явдал юм

1994 оны 6 -р сард ОХУ -ын их дээд сугуулиудын холбооны өргөтгөсөн хуралдаан болж тус холбооны дэргэд  их дээд сугуулиудын рейтингийг тогтоож батлах чиглэлээр шинжээчдийн зөвлөлийг байгуулах шийдвэр гаргасан,Энэ  хуралдаан нь 7 үндсэн чиглэлийг тодорхойлсон бөгөөд холбооны мэргэжлийн тэргүүлэгчдийг сонгосон, Үүнд

-хүмүүнлэгийн болон байгалийн шинжлэх  ухааны их дээд сургуулиуд

-анагаах ухаан ба эм зүйн их дээд сургуулиудын холбоо

-ХАА-н их дээд сургуулиудын холбоо

-соёл урлагийн их дээд сургуулиудын  холбоо

-эдийн засаг санхүүгийн их дээд сургуулиудын холбоо

-инженерийн боловсролын холбоо

-техникийн их дээд сургуулиудын холбоо

1994-97 онуудад их дээд сургуулиудын мэргэжлийн холбоод нь рейтингийн загварыг боловсруулж дүгнэх талаар их ажлыг явуулсан байна

1993 онд улс орны их сургуулиудын  түүхэнд анх удаа Шинжлэх ухааны яам, Дээд боловсролын хороо, хамтран ОХУ-ын бүх их дээд сургуулиудын рейтинг үнэлгээг тогтоосон,Энэхүү үнэлгээг хэд хэдэн параметр хэмжигдхүүн багтаасан мэдээллийн өгөгдөл бүхий компьютер бааз сууринд тулгуурлан явуулсан ба үүнд багшлах бүрэлдхүүн, сургалтын байраар хангагдсан эсэх,номын сангийн фонд,оюутны дотуур байр, цайны газар,спортын байгууламж ,төсвөөс гадна арилжааны үйл ажиллагаанаас олсон ашиг орлого, гадаад харилцаа гэсэн агуулгыг хамар  чээ,Рейтингийн үнэлгээ янз бүрийн их сургуулиудын нэг төрлийн факултет хооронд харьцуулсан судалгаа хийх боломж олгож,ОХУ-ын хэмжээнд нэг төрлийн их сургуулиудыг харьцуулж үзэх боломжоор хагасан юм,Бидний хувьд хамгийн сонирхол татсан зүйл бол сонгодог их сургуулиудын рейтинг үнэлгээ, мөн техникийн их сургуулиуд, политехникийн дээд сургуулиуд,эдийн засаг, удирдлага болон санхүүгийн дээд сусргууль хоорондын харьцуулалт байлаа, ОХУ-ын их сургуулиудын рейтинг  үнэлгээний дүнг  /Независимая газета / сонинд 1993 оны 12 р сарын 1- ний өдөр нийтлэн гаргажээ,   

Практик ба дүгнэлт Их сургууулийн стратеги  удирдлага ,төлөвлөлтөөс инноваци мисст ,Ерөнхий ба стратеги менежмент,    

Их сургуулийн удирдлага дүгнэлт    /ОХУ/               2004 он

Өнөөгийн оросын их сургуулийн удирдлагад стратеги төлөвлөлтийг хэрэгжүүлэхтээ уялдаж  гаж буруу тогтолцоо нөхцөл байдал ноёлж байна ,1990-ээд оны эхээр түгээмэл ноёлж байсан  зөвлөлтийн засаг захиргааны хүнд аппарат задран унасан,Одоо Оросын боловсролын системийг удирдаж байгаа хэн бүхний сэтгэлд зөвлөлтийн төлөвлөгөөт эдийн засгийн алдаатай сул талууд мартагдаагүй тодхон байгаа нь мэдээж,Нэг талаас энэ систем нь байнгын  өсөн нэмэгдэж байгаа үйлчилгээ болон товарыг нөхцөл байдалд нь тохируулж  удирдан зохион байгуулах чадваргүй, нөгөө талаас бүхий л зүйлийг өөрөө дур мэдэн журамлан зохицуулдаг байв,Үйлдвэрлэх хүч болон нөөцөөс шалтгаалахгүйгээр гацхүү системийн гажуудал болон төлөвлөлтийн буруугаас болж хэрэглэгчид өргөн хэрэглээний бараа товарын хомсдолд  орж  дутагдаж гачигдсан ,1990-ээд онуудад Оросын шинэ төрийн бүтээн байгуулалтын явцад зах зээлийн эдийн засгийн үндсийг тодотгосон хууль гаргасан бөгөөд мөн Оросын боловсролын системийн үндсийг шинээр тодорхойлсон байна, Боловсролын удирдлагын шинэ систем нь их дээд сургуулиудыг захирсан тушсан дүрэм журмаас чөлөөлсөн бөгөөд өөрсдөө ажлаа төлөвлөж санаачлах эрхээр хангаад дараа нь гүйцэтгэлийг нь тайлан тавиулж байхаар болов,Гажуудлыг арилгах энэ үед их сургуулиудын хөгжлийг хурдасгах чиглэлээр /Стратеги төлөвлөлт/ нэртэйгээр  Оросод Барууны оюуны тусламж /санхүүг бэхжүүлэх зорилгоор /

орж ирэх  болсон. /Стратеги /гэсэн тодорхойлолт бүхий тэмдэг нэрийг ашигласантай уялдуулж хэд хэдэн шинэ  зүйлийг авч үзвэл энэ нь алс ирээдүйрүүгээ хандсан хэтийн төлөвлөлт гэсэн ойлголт болох нь тодорхой байна,

Стратеги төлөвлөлт гэсэн ойлголттой эхний ээлжинд танилцаж үзвэл их  сургуулиуд нь удирдлагын хуучин арга барилыг халж шинэ түвшинд хүрье гэсэн уриа юм гэж ойлгож болох талтай юм, өөрөөр хэлбэл сайн дураараа төлөвлөгөөт үзүүлэлтийн системээ босгож, тэр нь амжилтын албан хэмжүүртэй уялдан зохицно

Европын интеграци.

Европын орнуудын нэмэлт боловсролын хөгжил нь орон бүрт  мөн компани бүрт харилцан адилгүй байгаа боловч тухайн хугацаандаа  хангалттай үр дүнд хүрчээ гэж орчин үеийн  судлаачид тэмдэглэжээ

Европын  компаниудын ихэнх нь өөрийн цалингийн фондны 1-6 хувийг л компанийхаа дотоод боловсон хүчин бэлтгэхэд зарцуулдаг  ба  гадаадын боловролын  байгууллагуудад боловсон хүчин бэлтгэхэд сайн анхаардаг том албан газар байгууллага гэхэд л дөнгөж  5-10 хувийг зарцуулдаг байна Удаан хугацааны

туршид фирмийн өндөр боловсролтой менежерийг бэлтгэхэд захиргааны удирдлагууд анхаарлаа төвлөрүүлж  ирсэн ,/манайхаар бол удирдах боловсон хүчний нөөц/. Зөвхөн сүүлийн жилүүдэд гэхэд энэ боловсрол нь маш өргөн хүрээг хамарч ахмад насныхны бүлэг /40-50-аас дээш насны / хүмүүс менежерээр бэлтгэгдсэн байна гэдгийг чухалчлан тэмдэглэж харин ирээдүйгээ бага хардаг /дундчууд / нь өндөр үнэтэй өндөр бүтээмжтэй энэхүү сургалтын порграммд ховорхон оролцож,хамгийн өндөр түвшний менежерийн боловсролд цаг заваа зарцуулахыг хүсэхгүй байна гэжээ, 1960-аад онуудад 12 долоо хоногоос  илүү байсан европын нэмэлт боловсролын программыг 1990-ээд онуудад максимум 5 долоо хоног  хүртэл богиносгосон нь гол анхаарууштай зүйлийн нэг болжээ,  

, Энэ төрлийн үндсэн хөтөлбөрүүдийг удирдлагыг бэлтгэх тусгай төвүүд  мөн түүнчлэн зөвлөх эрхтэй фирмүүд тив улсын төрийн байгуулагууд нь үйлдвэр худалдааны танхим ба бусад бизнесийн нэгдлүүдтэй хамтран хэрэгжүүлдэг,

Боловсролын бизнесийн чиглэлийн их  сургуулиудын үүрэг роль нь АНУ-ын бизнесийн сургуулиудынхаас харьцангуй бага байна,

1990-ээд оны үеэс Барууны орнуудад  бизнес боловсрол нь жинхэнэ  утгаараа олон улсын  шинж чанартай болж ирсэн,Ирээдүйн менежерүүд  нь дэлхийн нэр хүнд бүхий бизнесийн дуртай сургуульдаа элсэхэд үндэсний хил хязгаарын ямар ч саадгүйгээр англи, франц,немц хэлний аль нэг  дээр элсэлтийн шалгалтаа өгч,сургалтын өндөр төлбөртэй элитүүдийн бизнесийн сургуульд элсэн орж болно,

Үүнтэй уялдуулан сүүлийн үед гадаадын оюутнууд,ялангуяа Европийнхон бизнес нь олон улсын,дэлхий нийтийн шинжтэй байх нь чухал  гэдгийг ухамсарлаж энэ талруу тэмүүлж мөрөөдөж байна,

Америкийн бизнесийн сургуулиудын диплом нь АНУ-ын бизнесийн их сургуулиудын холбооны магадлан итгэмжлэлийг илэрхийлж,дэлхий дахинд хүлээн зөвшөөрөгдсөн байдаг ,харин өндөр рейтинг бүхий сургуулийн 2 жилийн өдрийн сургалттай магистрын хөтөлбөрийг аль ч оронд ялгалгүй боловсролын байгууллагын үлгэр жишээ чиг чиглүүр гэж үздэг,Европийн интеграцийн процесс нь боловсролын бизнесийн өөрчлөн байгуулалтад хүчтэй нөлөөлж мэргэшсэн менежер бэлтгэх  шинэ загварыг бий болгосон,

Бизнесийн боловсролыг эрхлэн явуулдаг Европийн холбоо нь аль ч орны бизнесийн сургуулийн хөтөлбөрт үндэсний ямар нэгэн  ялгаагүй ,мэргэшсэн менежерийг бэлтгэх  нэгдсэн зарчим дээр суурилан хийгдэнэ  гэдгийг хатуу ухамсарласан, 1995 онд  Европийн чанарын холбоог байгуулсан бөгөөд гол зорилго нь МВА программын стандарт болон бусад дээд ба дипломын дараах бизнес менежментийн сургуулиудын хөтөлбөрийн агуулгыг хүлээн зөвшөөрч  аажмаар Оросын боловсролын холбоонд ойртуулах зорилгоор ажиллаж ,                                                                                                                                                                                                     1997 онд Орос нь Европийн чанарын холбооны бүрэн эрхт гишүүн болсон байна,

EQUAL--- Европийн чанарын холбоо

EQUIS--- Европийн чанарыг сайжруулах систем

EQL--- Европийн чанарын тэмдэг

1997 оны 3 сард  менежментийн хөгжлийн Европийн фонд- 300 орчим гишүүнийг эгнээндээ нэгттгэсэн мэргэжлийн холбоо нь зөвхөн стандартыг авч үзэж хүлээн зөвшөөрөөд зогсохгүй  тэргүүлэх сургуулиудыг магадлан итгэмжлэх, тэдгээрийг   

шинжлэн магадлаад Европийн чанарын тэмдэг олгох Европийн чанарыг сайжруулах системийг байгуулах шийдвэр гаргасан нь шийдвэртэй алхмын нэг болсон,  Европийн чанарыг сайжруулах системд ороход бэлэн гэдгээ мэдэгдсэн эхний 15 сургуулийн дундаас өндөр стандартын шаардлагад хүрч ,хамгийн анх стандарт аудитыг хангаж ,бүхий л үйл ажиллагаагаараа Европийн чанарын тэмдгийн болзлыг хангасан 2 сургуулиар  Лондоны бизнесийн сургууль, мөн Роттердамын менежментийн сургуулиуд шалгарлаа,

Дэлхийд болон Европт боловсролын бизнесийн интеграцийн үйл ажиллагаа нь сүүлийн жилүүдэд үнэхээр эрчимтэй явагдаж байна, 1998 онд Чикагод  америк,европ, азийн бизнес ба менежментийн сургуулийн холбооноос даяарчлалын чуулга уулзалтыг боловсролын удирдлагаар / Learning Without Boundaries/ нэртэйгээр зохион байгуулсан байна, Тус чуулган 21-р зууны дэлхийн боловсролын бизнесийн замын эхлэлийн чухал шав нь болсон юм,

Олон улсын боловсролын чанарын үнэлгээний шалгуурууд,

АНУ нь боловсролын чанарын үнэлгээний талаар асар их туршлага хуримтлуулсан орон юм,  Америкийн бизнесийн их сургуулиудын холбооны  заах арга зүй нь  эдгээр сургуулиудын магадлан итгэмжлэлд маш их анхаарлыг хандуулж иржээ,АНУ-д улсын магадлан итгэмжлэл  гэж байдаггүй,Аргачлалдаа

боловсролын  чанарын үнэлгээний  шалгуурыг 6 групп болгон тусгасан байна,

1,Үүрэг ба зорилго

2,Профессор-багшийн баг

3,Сургалтын программын агуулга ба үнэлэмж

4, Сургалт-арга зүйн хангамж ба хариуцлага

5,Сургуулийн оюутан ,төгсөгчид                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                            


© Copyright 2010. Мэдээллийн Технологийн Тєв, Шинжлэх Ухаан Технологийн Их Сургууль.